Wat als slapen voor jou echt een probleem wordt?

Ieder van ons heeft het wel eens moeilijk om de slaap te vatten, maar wat als het slapen voor jou echt een probleem wordt? Deze folder wil dieper ingaan op misverstanden rondom een normaal slaappatroon en enkele tips meegeven die het slapen bevorderen.

De slaap bestaat uit verschillende fases van diepe slaap en meer oppervlakkige slaap. Diepe slaap wordt telkens gevolgd door meer oppervlakkige slaap. Naar de ochtend toe wordt de duur van de diepe slaap korter en de oppervlakkige slaap langer. Dit is ook de reden waarom je 's morgens vroeg gemakkelijker ontwaakt door bijvoorbeeld een hard geluid, terwijl je 's avonds gewoon zou doorslapen.

Bovendien vermindert de hoeveelheid diepe slaap naarmate je ouder wordt, waardoor er meer oppervlakkige slaap is en men dus ook gemakkelijker gewekt kan worden uit de slaap. Dit heeft dan als gevolg dat je de indruk kan krijgen dat je slechter slaapt, terwijl het eigenlijk volledig normaal is dat je vaker wakker wordt.

Ook is het zo dat als je ouder wordt, je wel eens makkelijker een dutje doet in de zetel na het middageten of bij het televisiekijken. Daardoor is het normaal dat de totale slaapduur 's nachts korter wordt. Als je teveel slaapt overdag kan het inderdaad een probleem worden om 's avonds in te slapen.

Dus als je problemen ervaart bij het slapen, is het goed om eens bij jezelf te kijken waar het probleem bij jou juist zit.

Wanneer slapen moeilijk is, kan dit ook het gevolg zijn van een ander probleem. Zo kunnen bijvoorbeeld pijn, spanningen, ruzies, stress,… de oorzaak zijn van slaapproblemen. Wanneer deze klachten kunnen worden aangepakt, zien we vaak de slaapproblemen verdwijnen en is het niet steeds nodig om een slaapmiddel te gebruiken.

Bovendien is het ook zo dat de slaapduur van iedereen afzonderlijk verschillend is, dus als je minder slaapt dan gemiddeld maar je voelt je de volgende dag goed en je hebt geen problemen om normaal te functioneren, hoef je je geen zorgen te maken.

Tien regels voor het bevorderen van een goede nachtrust

1. Ga op regelmatige tijdstippen slapen en sta op een vast uur op
2. Ga slapen bij moeheid en blijf niet in bed liggen wanneer slapen niet onmiddellijk lukt (ga lezen, breien, muziek beluisteren,…)
3. Regelmatige lichaamsoefening bevordert het slapen, maar vermijd om dit te doen één uur voor het slapen
4. Een slaapkamer dient om te slapen : gebruik die niet om te studeren, TV te kijken, te werken…
5. Vermijd dutjes overdag
6. Vermijd 's avonds sterk gekruide maaltijden en cafeïnehoudende dranken. Alcohol doet wel inslapen, maar geeft nadien een onrustige en verstoorde slaap
7. Een hongergevoel kan het inslapen verstoren, drink iets, melk bijvoorbeeld. Melk bevat bovendien tryptofaan, dit is een stof die de slaap bevordert
8. De kamer mag niet te koud of te warm zijn, zorg voor een aangename en goed geventileerde omgeving
9. Kies als slaapkamer de kamer die zo rustig mogelijk gelegen is. Harde geluiden en straatlawaai kunnen het inslapen bemoeilijken
10. Per uitzondering kan een slaappil je eens helpen, maar dagelijks gebruik is uit den boze

Nadelen van slaapmedicatie

• overdag ben je vaker moe na het nemen van slaapmedicatie en kan je het moeilijker hebben om je te concentreren
• wanneer je na de inname ervan nog rondloopt of opstaat, kan je door sufheid en slaperigheid gemakkelijker vallen, waardoor bij bejaarden ook vaak ernstige breuken worden gezien
• bij dagelijks gebruik van slaapmedicatie heb je vaker last van vergeetachtigheid en geheugenstoornissen
• dagelijks gebruik van slaapmedicatie geeft gewenning, dat wil zeggen dat je steeds meer of steeds zwaardere pillen zal moeten innemen om hetzelfde effect te hebben
• bij gebruik langer dan 2 weken helpt een slaapmiddel steeds minder

Goed gebruik van slaapmedicatie

• gebruik niet systematisch elke avond een slaapmiddel, probeer het gebruik te beperken tot de keren dat je het echt nodig hebt
• beperk het gebruik bijvoorbeeld tot een korte periode na een heelkundige ingreep, waarbij door de pijn of een ander omgeving de slaap kan verstoord worden
• gebruik van slaapmedicatie kan soms verantwoord zijn in situaties waarbij er een acute opstoot van pijn is, bijvoorbeeld bij reuma
• wanneer de slaap al te veel verstoord wordt door zorgen en problemen op het werk of in de relatie of bij het verlies van iemand dierbaar, kan men eventueel tijdelijk deze moeilijke periode overbruggen met slaapmedicatie
• beperk het gebruik tot situaties waarbij dag- en nachtritme tijdelijk verstoord zijn, bijvoorbeeld door een verre reis met bijhorende jetlag.