Wiegendood is het plotse overlijden van een zuigeling zonder duidelijke oorzaak. Het komt voor in België bij 1 op 500 zuigelingen, wat overeenkomt met ongeveer 300 gevallen per jaar. Dat je als ouder ongerust bent over je kindje is niet meer dan normaal. Ook al kennen we niet precies de oorzaak toch kan je als ouder heel wat dingen zelf doen.
De voornaamste aanbeveling is je kindje op de rug laten slapen. Het is belangrijk dit vanaf de geboorte aan te leren. Om goede ontwikkeling van de beweging en de spieren te stimuleren mag je het wakkere kindje overdag echter wel op de buik leggen om te spelen.
Bij het maken van het wiegje dient het 'laag' opgemaakt te worden zodat je kindje met de voetjes tegen de onderste rand van de wieg ligt en hij niet naar beneden kan zakken en met zijn hoofdje onder de lakens terecht komen. Extra kussentjes en lintjes, troetelberen en plastic speelgoed worden best niet in het wiegje gelegd om de ademhaling niet te belemmeren.
Het kind dient te slapen op een stevige matras zodat het hoofdje er niet in kan wegzakken.
Belangrijke hulpmiddelen zijn een babytrappelzak en een fopspeen. Door de trappelzak kan je baby zich minder gemakkelijk op de buik draaien, is er minder extra beddengoed nodig en wordt het kindje meestal op de rug gelegd aangezien de rits meestal aan de voorzijde is. Met een fopspeen valt elke zuigeling relatief snel in slaap waardoor de kans op onrustig bewegen, omdraaien en onder de lakens geraken vermindert. Met een fopspeen kun je ook niet recht met je mond naar beneden liggen en blijven je tongspieren actief zodat je niet te diep gaat slapen.
Ook de omgevingstemperatuur is zeer belangrijk. In de slaapkamer van een kind jonger dan 8 jaar mag de temperatuur niet boven de twintig graden stijgen. Na 8 weken is de maximumtemperatuur zelfs 18°C. De slaapkamer van je kindje moet dagelijks verlucht worden. Huisdieren horen ook niet thuis in de slaapkamer van de allerkleinsten.
Mama én papa stoppen best allebei met roken tijdens de zwangerschap en herbeginnen liefst niet tijdens de eerste levensmaanden van het kind. In een slaapkamer mag overigens nooit gerookt worden.
Zuigelingen zijn zeer gevoelig aan allerlei medicatie, die op het eerste zicht 'onschuldig' lijken. Dit geldt vooral voor hoestflessen en neusdruppels. Gebruik nooit medicijnen zonder je huisarts te raadplegen!
Borstvoeding is de beste voeding voor een pasgeborene, maar ook hier mag je als mama geen medicatie nemen zonder advies van de dokter, omdat ook het kindje via de melk hiervan soms wat binnenkrijgt.
Ook de wieg in de slaapkamer van vader en moeder plaatsen zou wiegendood kunnen voorkomen. Je kindje bij jou in bed laten slapen houdt echter meer risico in, vooral in de eerste vier levensmaanden en indien één van de ouders slaapmedicatie of alcohol gebruikt heeft voor het slapengaan.
Tenslotte besteden wij nog aandacht aan enkele waarschuwingssignalen die je moeten aanzetten onmiddellijk een arts te raadplegen: koorts (= rectale temperatuurverhoging boven de 38°) en veel nachtelijk zweten, ongewone lusteloosheid of slapte, overprikkelbaarheid, kreunen of een andere vorm van ademlast, uitgesproken bleekheid of blauwverkleuring van nagels of lippen. Speciale aandacht vraagt een baby die meermaals stopt bij het eten, die begint te hoesten tijdens het eten, die zich herhaaldelijk verslikt, kortom een baby die moeilijkheden heeft bij het slikken en ademhalen. Snurken 's nachts, bij een afwezigheid van een verkoudheid, kan hiervan ook een teken zijn.
Dus:
- je kindje leren op de rug te slapen vanaf het begin
- stevige matras en bedje laag opmaken
- gebruik liefst een trappelzak en fopspeen
- niet roken
- geen medicatie tenzij onder controle van de huisdokter
- niet te warm op de kamer en elke dag verluchten, geen huisdieren
- best borstvoeding
- regelmatig op controle naar de huisdokter (bijvoorbeeld voor vaccins), zeker als je ongerust bent over één van de alarmtekens
- zorg er in de zomer voor dat je kindje niet uitdroogt en respecteer de tijdstippen waarop het slaapt en eet
- als het kindje geweend heeft bij het slapengaan, ga dan later nog eens kijken of alles in orde is en luister een tijdje naar de ademhaling